Sai lầm thường gặp khi luyện nghe IELTS Listening và cách sửa

Nhiều người luyện IELTS Listening rơi vào tình trạng nghe không hiểu, hoặc nghe được nhưng vẫn làm sai, band điểm mãi không cải thiện. Nguyên nhân không hẳn vì “tai kém”, mà do bạn đang mắc những sai lầm nghiêm trọng trong cách luyện nghe và làm bài. Bài viết dưới đây sẽ chỉ ra các lỗi phổ biến khi luyện IELTS Listening và hướng dẫn cách khắc phục đúng hướng để bạn sớm bứt phá band điểm. Hãy cùng Langmaster tìm hiểu ngay dưới đây nhé!

1. Sai lầm về phương pháp và kỹ năng nghe IELTS Listening

1.1. Nghe thụ động, chỉ nghe cho quen tai mà không xử lý nội dung

Nhiều bạn luyện IELTS Listening bằng cách bật podcast, nhạc, phim “nghe cho quen tai”. Cách này có lợi ở mức tạo môi trường tiếng Anh, nhưng nếu lạm dụng thì rất dễ rơi vào tình trạng “nghe nhiều nhưng band không lên” vì bạn không rèn kỹ năng bắt thông tin, không quen paraphrase và không cải thiện khả năng điền đáp án theo chuẩn đề thi. 

Cách khắc phục:

Chuyển sang nghe chủ động theo 3 bước:

• Nghe lần 1 (không transcript): chỉ tập trung bắt ý chính và “đoạn có đáp án”.
  
• Nghe lần 2 (dừng đúng chỗ): dừng 2–3 giây sau câu chứa đáp án, ghi lại keyword/đáp án bạn nghe được.
• Nghe lần 3 + transcript: đối chiếu transcript để tìm “mình nghe sai ở đâu” (âm nối, nuốt âm, số, từ đồng nghĩa…).

Chọn đúng nguồn nghe: Nếu mục tiêu là tăng điểm, ưu tiên Cambridge IELTS, IELTS Listening practice tests hơn là phim/nhạc.

>> Xem thêm: IELTS Listening Part 1: Dạng bài thường gặp và cách ôn luyện

1.2. Không xác định thông tin cần bắt trước khi nghe

Một lỗi khiến nhiều người “nghe hiểu lơ mơ nhưng làm sai” là nghe toàn bài mà không xác định mình cần bắt loại thông tin gì. IELTS Listening không yêu cầu bạn hiểu mọi chữ, mà yêu cầu bạn bắt đúng “điểm rơi” của đáp án: số, tên riêng, địa chỉ, thời gian, lựa chọn, lý do… Khi không có mục tiêu, bạn sẽ bị cuốn theo nội dung, đến lúc cần đáp án thì đã lỡ mất.

Cách khắc phục:

Trước khi nghe, khoanh vùng đáp án trong 20–30 giây:

• Gạch chân từ loại của chỗ trống (noun/verb/number)
  
• Nhìn “context” quanh chỗ trống để đoán dạng đáp án (ví dụ: ngày tháng, giá tiền, địa điểm…)
  

Tập kỹ năng “predict” (dự đoán) trước khi audio chạy:

• Nếu chỗ trống sau “at” → thường là địa điểm
  
• Sau “costs” → thường là giá tiền
  
• Sau “on” → thường là thứ/ngày

Khi nghe, tập trung vào tín hiệu chuyển ý: “so”, “but”, “actually”, “the thing is”, “instead”, “then”, “first/second/finally”… Đây thường là lúc speaker đưa ra thông tin quan trọng hoặc sửa lại thông tin.

1.3. Luyện nghe liên tục trong thời gian dài

Nhiều học viên cố “cày Listening” một mạch 1–2 tiếng với mong muốn lên band nhanh. Tuy nhiên, việc nghe liên tục trong thời gian dài khiến não bị quá tải, khả năng tập trung giảm mạnh và dễ bỏ sót chi tiết quan trọng. Khi não đã mệt, dù audio vẫn chạy, người học không còn xử lý được thông tin hiệu quả, dẫn đến cảm giác “nghe nhiều nhưng không vào”.

Cách khắc phục:

• Thay vì nghe liên tục, hãy chia buổi luyện nghe thành các phiên ngắn, mỗi phiên 10–15 phút.

• Sau mỗi phiên nghe, nên có khoảng nghỉ ngắn để não “reset” trước khi tiếp tục.

• Tổng thời gian luyện IELTS Listening hiệu quả trong ngày nên nằm trong khoảng 30–45 phút, ưu tiên chất lượng và sự tỉnh táo thay vì thời lượng dài.

>> Xem thêm: 10+ sách IELTS Listening hiệu quả nhất theo từng trình độ

1.4. Luyện Listening không theo chiến thuật và không theo từng dạng bài

IELTS Listening có nhiều dạng bài khác nhau: điền form/note, bảng, map, multiple choice… Mỗi dạng yêu cầu một chiến thuật. Lỗi phổ biến là luyện tập dàn trải và hy vọng kỹ năng tự cải thiện. Kết quả là bạn có thể làm tốt phần dễ nhưng “tụt điểm” ở dạng bài mình yếu, đặc biệt Part 3–4.

Cách khắc phục:

Bước 1: Tìm ra dạng bài khiến bạn mất điểm
Làm 1 test, sau đó ghi lại: sai nhiều ở map hay multiple choice, sai ở Part 3 hay Part 4.

Bước 2: Luyện theo cụm 7 ngày cho 1 dạng

• Ngày 1–2: học từ vựng chỉ hướng + nhận diện bẫy
  
• Ngày 3–5: làm 1–2 map/ngày + chữa lỗi
  
• Ngày 6: làm lại 2 map đã sai 
  
• Ngày 7: trộn 1 test tổng để kiểm tra tiến bộ

Bước 3: Đúc kết ra phương pháp làm hiệu quả nhất

2. Sai lầm về xử lý thông tin trong IELTS Listening

2.1. Chỉ tìm từ khóa giống câu hỏi, bỏ qua cách diễn đạt đồng nghĩa

Một sai lầm rất phổ biến khi làm IELTS Listening là người học chỉ “canh” từ khóa giống hệt trong câu hỏi. Khi audio không lặp lại đúng từ đó mà sử dụng cách diễn đạt khác, nhiều bạn dù nghe được nội dung nhưng vẫn không nhận ra đáp án. Đây là nguyên nhân khiến rất nhiều học viên rơi vào trạng thái “nghe hiểu nhưng làm sai”, đặc biệt ở Part 2 và Part 3.

Cách khắc phục:

Trước khi nghe, tự paraphrase câu hỏi ngay trên đề:

• Ví dụ: “cheap” → low-cost, affordable, reasonable price
  
• “change” → adjust, modify, replace

Khi nghe, tập trung vào ý nghĩa, không chờ đúng từ xuất hiện mới phản ứng.

Sau mỗi bài, dùng transcript để:

• Gạch ra các cặp từ trong câu hỏi – cách nói trong audio
  
• Ghi lại vào một danh sách paraphrase riêng cho IELTS Listening

>> Xem thêm: IELTS Listening 9.0 khó hay dễ? Cách đạt điểm Listening 9.0

2.2. Không đọc kỹ hướng dẫn đề bài và giới hạn số từ trước khi làm

Rất nhiều thí sinh nghe đúng, hiểu đúng nhưng vẫn mất điểm vì vi phạm yêu cầu đề bài như viết quá số từ, sai dạng đáp án hoặc điền không đúng format. Đây là lỗi không liên quan đến trình độ nghe, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến điểm số.

Cách khắc phục:

• Trước mỗi section, dành vài giây đọc kỹ dòng hướng dẫn (NO MORE THAN…, ONE WORD ONLY…).
  
• Khi điền đáp án, tự kiểm tra nhanh 3 yếu tố: Số từ, dạng từ, có yêu cầu viết hoa hay không

2.3. Sai chính tả

IELTS Listening chấm điểm rất chặt. Chỉ cần sai một chữ cái, thiếu “s” số nhiều hoặc sai dạng từ, đáp án sẽ bị tính sai hoàn toàn. Đây là lý do nhiều bạn cảm thấy “mình nghe đúng mà điểm vẫn thấp”.

Cách khắc phục:

• Ghi nhớ các từ dễ sai chính tả thường gặp trong Listening (accommodation, environment, pronunciation…).
  
• Sau khi hoàn thành section, luôn dành 1–2 phút rà lại đáp án: Kiểm tra số ít / số nhiều, chính tả, đơn vị (time, money, number)

>> Xem thêm: IELTS Listening dạng Numbers And Letters: Bài tập và đáp án chi tiết

3. Lỗi khi làm bài thi IELTS Listening

3.1. Không đọc đề trước khi audio bắt đầu

Trong bài thi IELTS Listening, thí sinh luôn có một khoảng thời gian ngắn để đọc câu hỏi trước khi audio chạy. Tuy nhiên, rất nhiều bạn chỉ đọc lướt cho xong hoặc thậm chí không đọc kỹ, dẫn đến việc khi audio bắt đầu thì rơi vào trạng thái bị động, không kịp định hướng thông tin cần nghe.

Khi không chuẩn bị trước, bạn sẽ phải vừa nghe vừa đoán xem câu hỏi đang hỏi gì, điều này làm tăng áp lực và khiến bạn rất dễ bỏ lỡ đáp án ngay từ những câu đầu tiên.

Cách khắc phục:

Xem thời gian đọc đề trước khi nghe là thời gian chuẩn bị chiến thuật, không phải đọc cho có. Trong khoảng thời gian này, tập trung:

• Gạch chân từ khóa chính trong câu hỏi
• Xác định dạng thông tin cần nghe (số, tên riêng, địa điểm, lựa chọn…)
  
• Nhìn nhanh thứ tự câu hỏi để hình dung dòng chảy thông tin trong bài nghe

>> Xem thêm: IELTS Listening Part 3: Các dạng bài và cách làm hiệu quả

3.2. Vừa đọc đề vừa nghe khi làm bài IELTS Listening

Nhiều thí sinh nghĩ rằng vừa đọc đề vừa nghe audio như vậy sẽ “theo kịp bài”, nhưng thực tế đây lại là nguyên nhân khiến việc nghe trở nên bị động và dễ rối thông tin.

Khi vừa đọc đề vừa nghe, não phải xử lý đồng thời quá nhiều tác vụ: đọc hiểu câu hỏi, nghe audio, dự đoán đáp án và ghi chép. Điều này khiến khả năng tập trung giảm mạnh, đặc biệt khi speaker nói nhanh hoặc chuyển ý liên tục. Hệ quả rõ nhất là thí sinh bỏ lỡ đúng đoạn chứa đáp án, dù vẫn nghe được một phần nội dung.

Lỗi này càng trở nên nghiêm trọng ở Part 3 và Part 4, nơi lượng thông tin dài, nhiều bẫy và tốc độ nói cao hơn. Chỉ cần chậm nhịp vài giây, bạn rất dễ mất mạch nghe và sai liên tiếp nhiều câu.

Cách khắc phục:

• Đọc xong câu hỏi trước khi audio đến đoạn đó, không chờ đến lúc nghe mới đọc.
  
• Khi audio chạy, ưu tiên nghe trước, chỉ liếc nhanh lại đề để xác nhận đáp án.
  
• Nếu lỡ một câu, bỏ qua ngay để tập trung cho câu tiếp theo, tránh mất thêm nhiều câu vì cố “đuổi theo” thông tin cũ.
  
• Với Part 3 và Part 4, tập trung nghe theo ý chính và tín hiệu chuyển ý, không cố nghe từng câu từng chữ.

>> Xem thêm: IELTS Listening Part 4: Hướng dẫn cách làm kèm bài Practice

4. Lỗi về tư duy và lộ trình luyện IELTS Listening

4.1. Luyện nhiều đề nhưng không xem lại lỗi sai 

Rất nhiều người luyện IELTS Listening bằng cách làm liên tục các đề Cambridge và coi mỗi đề như một bài kiểm tra năng lực. Họ làm xong, xem mình đúng – sai bao nhiêu câu rồi chuyển ngay sang đề tiếp theo, với suy nghĩ “làm nhiều sẽ quen”. Cách học này tạo cảm giác chăm chỉ, nhưng thực tế không giúp kỹ năng nghe cải thiện, vì nếu chỉ làm mà không phân tích lỗi sai, bạn rất dễ sai lỗi tương tự ở bài test tiếp theo

Cách khắc phục - cách luyện đề Listening chuẩn nhất: 

Bước 1: Làm đề như thi thật: Nghe một lần duy nhất, không dừng, không tua lại, tập trung hoàn toàn vào việc bắt đáp án để mô phỏng đúng áp lực phòng thi.

Bước 2: Chữa đề chi tiết bằng transcript: Nghe lại từng câu sai và phân loại rõ nguyên nhân.

• Sai vì không nghe ra

• Sai vì nghe ra nhưng hiểu sai

• Sai vì kỹ thuật đáp án (chính tả, số từ, dạng từ)
  

Bước 3: Nghe lại đoạn sai cho đến khi “nghe thông”: Nghe lại audio kết hợp transcript để não sửa lại cách nghe cũ (âm nối, nuốt âm, paraphrase…). Chỉ khi bạn hiểu rõ vì sao lần sau mình sẽ không sai nữa, đề đó mới thực sự có giá trị.

>> Xem thêm: Cách luyện IELTS Listening hiệu quả từ con số 0

4.2. Luyện Listening không có mục tiêu band điểm cụ thể

Rất nhiều người luyện IELTS Listening trong trạng thái mơ hồ: nghe hôm nay, nghỉ vài hôm, rồi lại nghe tiếp, nhưng không biết mình đang luyện để đạt band bao nhiêu và trong bao lâu. Việc thiếu mục tiêu khiến quá trình học dễ bị đứt đoạn và mất động lực.

Không có mục tiêu band điểm cũng đồng nghĩa với việc không biết nên ưu tiên cải thiện phần nào, dẫn đến luyện lan man và thiếu hiệu quả.

Cách khắc phục - xây lộ trình chuẩn IELTS Listening:

Xác định rõ band Listening hiện tại và band mục tiêu mong muốn.

Chia lộ trình thành từng giai đoạn:

• Giai đoạn sửa lỗi nghe cơ bản
  
• Giai đoạn luyện chiến thuật theo dạng bài
• Giai đoạn luyện đề ổn định tâm lý phòng thi

4.3. Sử dụng tài liệu không phù hợp với trình độ hiện tại

Một sai lầm rất thường gặp là chọn tài liệu quá khó so với trình độ, dẫn đến việc nghe không hiểu gì và nhanh nản. Ngược lại, có người luyện tài liệu quá dễ, khiến kỹ năng Listening không đủ áp lực để tiến bộ.

Cả hai trường hợp đều khiến thời gian luyện nghe bị lãng phí.

Cách khắc phục:

• Đánh giá trung thực trình độ Listening hiện tại trước khi chọn tài liệu. Nếu bạn đang băn khoăn nơi thi thử IELTS uy tín và trả kết quả nhanh, hãy đăng ký test thử miễn phí tại Langmaster và được tư vấn lộ trình cá nhân hoá: Bài test IELTS 4 kỹ năng miễn phí
  
• Luyện từ nguồn dễ – rõ – chậm trước, sau đó mới tăng dần độ khó.
  
• Ưu tiên tài liệu chuẩn IELTS, có transcript và đáp án rõ ràng để dễ phân tích lỗi.

5. Bứt phá band điểm IELTS Listening cùng Langmaster

Nếu bạn đang mơ hồ về tình hình học tập của bản thân: không biết hiện tại band điểm bao nhiêu, mục tiêu phù hợp với nhu cầu là gì và cách học nào là phù hợp, hãy tham gia khoá học IELTS online tại Langmaster - trung tâm IELTS uy tín nhất hiện nay để được chia sẻ mẹo học tập và lộ trình phù hợp trình độ từ Giáo viên chuẩn quốc tế!

Với sĩ số lớp lý tưởng chỉ từ 7–10 học viên, bạn được tối đa hóa cơ hội tương tác và chữa bài chi tiết ngay tại lớp. Mô hình tinh gọn này giải quyết triệt để nỗi lo "lớp đông, thiếu sát sao" mà người học IELTS thường gặp phải.

100% giảng viên tại Langmaster đều sở hữu IELTS 7.5+ và có nghiệp vụ sư phạm bài bản. Không chỉ giỏi chuyên môn, thầy cô cam kết chấm chữa bài trong vòng 24 giờ, giúp bạn nhận diện lỗi sai tức thì và nắm rõ phương hướng cải thiện để tiến bộ nhanh chóng.

Lộ trình học được cá nhân hóa dựa trên kết quả bài test đầu vào 4 kỹ năng và mục tiêu band điểm riêng biệt. Langmaster xếp lớp và giao bài tập phân tầng sát với trình độ thực tế. Hàng tháng, bạn sẽ nhận báo cáo học tập chi tiết, chỉ rõ điểm mạnh và điểm yếu để dễ dàng theo dõi hiệu quả.

Langmaster đảm bảo uy tín bằng cam kết đầu ra qua văn bản minh bạch. Bạn được học lại hoàn toàn miễn phí cho đến khi đạt band điểm mục tiêu. Chính sách này khẳng định chất lượng đào tạo Online hiệu quả tương đương Offline.

Lịch học Online linh hoạt giúp bạn tiết kiệm thời gian di chuyển và có thể xem lại video bài giảng bất cứ lúc nào. Giảng viên duy trì tương tác liên tục, gọi tên và cho thực hành ngay tại lớp để giữ sự tập trung cao độ. Đặc biệt, bạn còn có cơ hội tham gia các buổi coaching 1-1 chuyên sâu cùng chuyên gia.

Hiện Langmaster đang có chương trình học thử miễn phí. Đăng ký ngay hôm nay để trải nghiệm lớp học chất lượng và khởi động hành trình chinh phục IELTS của bạn!

TEST TRÌNH ĐỘ và HỌC THỬ MIỄN PHÍ